Vừa qua, sáng ngày 22/12/2011 (nhằm ngày 28/11/năm Tân Mão), TT.Thích Chân Quang nhận lời mời của ông Hồ Sỹ Liêu – Trưởng Ban Liên Lạc Họ Hồ huyện Cưm’gar đã đến dự Lễ và có buổi nói chuyện với Họ tộc nhân Lễ Tế Tổ họ Hồ lần thứ II, tại Nhà thờ số 44, đường Lý Nam Đế, TT. Quảng Phú, huyện Cưm’gar, tỉnh Đaklak.
Tham dự Lễ Tế Tổ họ Hồ có: TT.Thích Chân Quang – Trụ trì Thiền Tôn Phật Quang (BRVT); TT.Thích Tâm Định – Trụ trì chùa Phổ Quang (xã Quảng Tiến – huyện Cưm’gar).
Về phía Họ tộc có: Ban Liên lạc họ Hồ huyện Cưm’gar; Ban Liên lạc họ Hồ của 13/17 xã thị trấn; Bà con họ Hồ ở Buôn Mê Thuột và các huyện khác trong tỉnh và con cháu họ Hồ đang sinh sống trên địa bàn huyện Cưm’gar, tỉnh Đaklak.
Mở đầu, Đại diện Ban Liên Lạc họ Hồ huyện Cưm’gar báo cáo kết quả hoạt động của BLL họ Hồ huyện trong năm 2011 và thông qua phương hướng hoạt động năm 2012.
Tiếp theo, sau lời phát biểu của ông Hồ Sỹ Liêu đối với dòng tộc, TT.Thích Chân Quang được mời phát biểu. Lời nói đầu tiên, Thượng tọa xin thay mặt cho những người họ Hồ trong nước bày tỏ lòng biết ơn rất lớn lao đối với những vị nằm trong Ban Liên Lạc họ Hồ huyện Cưm’gar, đây là những người đã chịu cực chịu khổ đi tìm từng người trong dòng họ mà nối kết lại. Qua đó, Thượng tọa đề cao tình yêu thương của dòng họ tộc, vì tình thương yêu rất quan trọng đối với con người. Chúng ta thử nghĩ, nếu một ai đó không có gia đình, không có cha mẹ anh chị em, không có dòng họ đón mừng yêu thương thì ta sẽ mất dòng họ, mất quê hương và mất tổ ấm liền. Để xác định tình thương yêu của dòng họ là quan trọng, Thượng tọa trích dẫn lời nói của Đức Phật về họ tộc “Cái bóng mát của dòng họ làm cho ta cảm thấy mát mẽ”.
Theo quan điểm của Thượng tọa, có thể là chúng ta khác tôn giáo với nhau hoặc có người không tôn giáo nhưng mà chúng ta có một mẫu số chung là cùng chung một dòng họ. Và vì chung một dòng họ nên ta vượt qua hết những cái biên giới khác để yêu thương, đoàn kết và tương trợ lẫn nhau.
Tương tự, trong một đất nước này, chúng ta có thể khác tôn giáo nhưng chúng ta đều là người Việt Nam, vì vậy chúng ta phải yêu thương nhau. Tình yêu đất nước nó là một mẫu số chung nối kết được tất cả, nếu chúng ta không ý thức được điều này, chỉ vì sự khác biệt về tôn giáo mà không thương nhau được thì làm cho cái tình tự của dân tộc bị chia rẽ, đổ vỡ.
- Trong những buổi họp Họ như thế này, chúng ta tưởng nhớ lại Ông bà Tổ tiên để nhắc nhở chúng ta cùng một huyết thống mà yêu thương, đoàn kết và tương trợ nhau. Mà muốn làm được điều này thì trước hết trách nhiệm chính là của Ban Liên Lạc.
- Trách nhiệm thứ hai là từng người trong họ Hồ của ta mà nhất là những người họ Hồ làm chủ gia đình (làm cha làm mẹ) thì phải dạy con cháu cái tình đoàn kết tương trợ trong họ tộc. Nhiều khi chưa biết được cái gốc tích mình thuộc họ Hồ nhánh nào nhưng mà hễ biết là họ Hồ thì cứ phải lo cho nhau, thương nhau, phải giúp nhau trong đời sống.
Cho nên cái gọi là tình đoàn kết tương trợ trong họ tộc phải được phát huy, được nhân rộng và phải kể ra những tấm gương điển hình. Ban Liên Lạc phải ghi nhận hết những tấm gương có tinh thần tương trợ đoàn kết trong họ tộc, để giới thiệu cho nhau nghe vào những buổi hợp mặt như thế này, hoặc tập hợp lại các tấm gương điển hình viết thành sách rồi phổ biến cho nhau đọc. Nên nhớ rằng “Ngày nào ta còn tình yêu thương trong họ tộc, ngày đó ta còn quê hương để trở về”. Bất cứ người con nào của họ Hồ khi về đây dù thành công hay thất bại đều nhận được tình yêu quý của họ tộc để họ có thêm sức mạnh mà sống, mà phấn đấu và xây dựng giữa cuộc đời này.
- Không chỉ vậy, chúng ta còn phải giáo dục truyền thống văn hóa của dòng họ cho con cháu. Ta có một điều tự hào ít ai có được, đó là truyền thống Nho giáo có tính nề nếp gia đình “Cha mẹ mẫu mực - còn con cháu thì hiếu thảo”, và ta có bổn phận giáo dục con cháu mình cái truyền thống này.
Ban Liên Lạc phải chú ý không cho một gia đình họ Hồ nào mà con cháu đi ngược lại điều này. Nếu gia đình nào không dạy con cháu nổi thì cả dòng họ hợp lại dạy, kiên quyết không để con cháu họ Hồ nào hư hỏng mà phải lễ phép, biết kính trọng người trên kẻ dưới. Đây là phương châm thứ hai.
Còn phương châm thứ ba, dựa vào câu nói của nguyên Tổ “Vạn đại vi dân”, tức là ngàn đời vì dân. Câu nói này đã trở thành triết lý sống của cả dòng họ Hồ suốt quá trình lịch sử đủ thăng trầm dâu bể. Từ xưa, Nguyên Tổ ta Hồ Hưng Dật là Thái thú Diễn Châu ông sống rất là đức độ phúc hậu nhân nghĩa. Đến thời kỳ loạn Mười Hai Sứ Quân thì ông lui về Bào Đột (nay là xã Quỳnh Lâm, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An) tìm nơi lập nghiệp để tránh loạn. Ông lập làng rồi chăm lo cho dân và trở thành một trại chủ ở vùng đó. Ông dạy con cháu đời đời phải vì dân vì nước. Và con cháu họ Hồ hầu hết đã thực hiện lời dạy của nguyên Tổ là đời đời vì dân vì nước, nên ta có những người của họ Hồ để lại tiếng tăm lừng lẫy, ví dụ như Hồ Quý Ly, ông đã thực hiện nhiều cải cách quan trọng, nhưng bị thất bại trong việc hợp sức toàn dân chống lại cuộc xâm lăng của nhà Minh và đất nước chìm trong nô lệ. Nhưng trong cái thua đó ta có cái vinh quang kỳ lạ của họ Hồ, đó là tù binh Hồ Nguyên Trừng được nhà Minh phong làm Thượng Thư Bộ Binh, nắm hơn phân nửa quyền lực của đất nước Trung Hoa. Hôm nay, ta long trọng nhắc lại cái vinh quang này để ta thấy rằng con cháu họ Hồ luôn xứng đáng với lời dạy của nguyên Tổ.
Sau đó ta còn một cái vinh quang nữa là thời đại của Quang Trung – Nguyễn Huệ. Nguyễn Huệ chính là Hồ Thơm, ông là một vị anh hùng dân tộc kiệt suất, có công lớn trong sự nghiệp thống nhất đất nước và bảo vệ độc lập dân tộc. Rồi đến thời đại Hồ Chí Minh. Cứ như thế! Hết thời đại này đến thời đại khác, họ Hồ tiếp tục thực hiện được lời dạy của nguyên Tổ “ Vạn đại vi dân”, tức là con cháu họ Hồ đời đời vì dân vì nước, đã vẽ lên những trang sử chói lọi cho đất nước ta.
Hôm nay trong buổi Lễ Tế Tổ này, chúng ta ôn lại truyền thống của họ tộc và nhắc nhau 3 điều. Điều thứ nhất là tình đoàn kết tương trợ, người trong họ tộc phải gắn bó yêu thương và tử tế nhau dù người đó nghèo hay giàu, thành công hay thất bại.
- Điều thứ hai là giáo dục truyền thống văn hóa đạo đức của dòng họ “Cha mẹ mẫu mực - con cháu hiếu thảo”, ta không để một người con cháu họ Hồ nào hư.
- Điều thứ ba là ý thức về tình yêu nước của họ Hồ, ta nhớ lời dạy của nguyên Tổ “Vạn đại vi dân” để sống làm sao mà không hổ thẹn với non sông, sống làm sao mà cái tình yêu nước luôn nồng nàn cháy bỏng trong trái tim của mình. Ai họ Hồ thì không được quyền không yêu nước. Có thể chúng ta khác nhau về miền vùng nơi sinh ra, khác nhau về Tôn giáo, nhưng phải chung nhau ở tình yêu nước. Nói Yêu nước không phải là chỉ nhắc nhau trong Họ mà tình yêu nước này nó là cái tình phổ quát của cả đất nước và của bất cứ dòng họ nào.
Ta phải yêu nước để ta làm gương cho tất cả các dòng họ khác, vì qua những cuộc thăng trầm của lịch sử, chúng ta thấy rõ là có những giai đoạn có những người Việt Nam bán nước vì lợi ích riêng của mình. Đó là điều đau lòng mà nó vẫn tồn tại một cách khách quan trong lịch sử. Cho nên ta không được phép để điều đó xãy ra trong dòng Họ mình. Đây là trách nhiệm thiêng liêng của những ai mang họ Hồ.
Chúng ta vừa nói đến tình đoàn kết tương trợ Họ tộc là cái tình riêng trong dòng họ ta. Hoặc nhắc nhở nhau cái việc giáo dục truyền thống văn hóa Họ tộc cũng là chuyện riêng của dòng họ ta nhưng lời dạy của nguyên Tổ “Vạn đại vi dân” thì nó không là chuyện riêng của Họ tộc nữa, đây là chuyện của cả một đất nước mà họ Hồ của ta là một thành phần ở trong đó. Nếu đất nước nguy biến bị xâm lược thì họ Hồ ta cũng điêu đứng. Ngược lại, nếu đất nước này trường tồn, hưng thịnh, phát triển và giàu mạnh thì cộng đồng họ Hồ của ta cũng phát triển theo.
Do đó chúng ta phải sống làm gương để khi gặp bất cứ người Việt Nam của dòng họ nào, ta tự tin mà nói về tình yêu nước một cách quyết liệt “Non sông này vững bền, Tổ quốc được giàu mạnh là bởi vì từng người Việt Nam ta yêu nước”.
Tóm lại, ai là người họ Hồ phải nhớ 2 điều:
1/ Cái gien của Tổ đó là cái tình tự trong huyết thống – cái lòng tôn kính đối với Tổ tiên.
2/ Cái lời dạy của Tổ “Vạn đại vi dân” không bao giờ mất giá trị mà ta phải sống sao cho được cái điều này. Người họ Hồ sống ở đâu cũng vì dân vì nước. Ví dụ làm nông dân làm vì dân vì nước theo cái cách của một người nông dân. Mình là một người Cán bộ vì dân vì nước theo cái cách của một người Cán bộ. Mình là một thầy giáo vì dân vì nước theo cách của một thầy giáo và thậm chí anh làm Tu sĩ thì cũng phải vì dân vì nước theo cái cách của một Tu sĩ. Đó là ta thực hiện cái lời dạy thiêng liêng của nguyên Tổ. Cái lời dạy này không bao giờ ta được lãng quên trong gia đình.
Có những người tuy mang họ Hồ nhưng không biết Tổ dạy cái gì và mình dạy lại cho con cháu điều gì? Cho nên cái sự thiêng liêng, cái giá trị của dòng họ bị giảm sút là do ta không nối kết được từ ông Tổ của ta. Nhưng mai mắn thay ta có Ban Liên Lạc họ Hồ rồi, ta có sinh hoạt của họ tộc rồi, nên ta phải mang cái truyền thống đó vào trong gia đình mình. Trong mỗi bửa cơm hoặc những buổi hợp mặt gia đình, khi ngồi bên nhau chúng ta nên nhắc nhở về họ tộc.
Thứ nhất tình đoàn kết tương trợ họ tộc, con đi đâu mà gặp người cùng Họ thì phải yêu quý. Rồi truyền thống giáo dục đạo đức văn hóa gia đình phải dạy con mình hiếu thảo với cha mẹ, đây là truyền thống của họ tộc và sau này con cũng phải dạy con con như vậy. Thứ ba Tổ ta đã dạy đời đời vì dân vì nước và các con dù là người nông dân tay lấm chân bùn cũng không bao giờ được quên tình yêu nước. Hoặc sau này các con thành đạt, giàu có thì cái lời dạy vì dân vì nước này càng cháy bỏng trong tim nhiều hơn nữa.
Tiếp theo là nghi thức cúng tế Tổ. Nhân dịp này Hội Từ Thiện Phật Quang phối hợp với Đạo tràng Phật Đắc và Hội Chữ Thập Đỏ huyện Cưm’gar gửi tặng 100 phần quà tổng trị giá 20 triệu đồng cho đồng bào người dân tộc.
Cuộc họp mặt đã kết thúc vào lúc 12h00’ cùng ngày trong tinh thần vui vẻ, đoàn kết, thắm tình dòng tộc.
Dưới đây là hình ảnh của buổi lễ Tế Tổ họ Hồ huyện Cưm’gar lần thứ II và buổi trao quà cho đồng bào người Dân tộc tại Nhà Văn Hóa Huyện:
Đại diện Ban Liên Lạc họ Hồ huyện Cưm’gar báo cáo kết quả hoạt động của BLL họ Hồ huyện trong năm 2011
TT.Thích Chân Quang phát biểu trong buổi lễ.
Nhân dịp này Hội Từ Thiện Phật Quang phối hợp với Đạo tràng Phật Đắk và Hội Chữ Thập Đỏ huyện Cưm’gar gửi tặng 100 phần quà tổng trị giá 20 triệu đồng cho đồng bào người dân tộc.
TÂM DIỆU